Açık Oturum: Nebî ve Haber
Fazlıoğlu: Bismillahirrahmanirrahim. Değerli arkadaşlar, Teklif’in Nebî ve Haber sayısı için toplanmış bulunuyoruz. Şimdi Nebî ya da Nübüvvet meselesi 21. yüzyılın ilk yarısında yaşayan bizler için son derece hayati bir konu. Soruyu şöyle örgütleyebiliriz: 21. yüzyılda niye bir Nebî’ye ihtiyaç vardır? Bu soruya cevap verirken çok çeşitli vecihlerden bakmak mümkün. Bunların küçük bir sıralamasını yaptım. Müsaadenizle […]
Sayı 27: Nebî ve Haber
Ahmet Ayhan Çitil • Dursun Çiçek • Eşref Altaş • Hacı Bayram Başer • Hasan Aycin • Hayyam Celilzade • İbrahim Halil Üçer • İhsan Fazlıoğlu • İshak Arslan • Kamuran Gökdağ • Kasım Küçükalp • M. Nedim Tan • Ömer Türker • Rahim Acar • Şeyma Boyalık • Şinasi Gündüz • Tahsin Görgün Nübüvvet, bugün insanlık için nasıl bir anlam değer ifade eder? Nübüvvetin aklî temellendirilmesi yapılabilir mi? Bazı düşünce geleneklerinde nübüvvet, niçin kehanetle özdeşleştiriliyor? Nübüvvet, bilgelik […]
Peygamberlerin Sırlarının Bilinmesi
Allah sana yardım etsin, bilmelisin ki: Nebî, meleğin yalnız başına Allah’a ibadet edeceği bir şeriat içeren bir vahyi Allah katından kendisine getirdiği kimsedir. Nebî söz konusu şeriat ile birlikte başkasına da gönderilmiş ise resuldür. Melek peygambere iki şekilde gelir: Ya vahyi kalbine indirir –ki bu inişte halleri farklı farklıdır– ya da dışardan bir beden sûretinde […]
Fatiha Sûresi Tefsirinden
Cemaat kuru bir kalabalık demek değil, rûh–i vâhidle hareket edebilen bir hey’et–i muntazama–i vahdâniye demektir. Binâenaleyh cemaatin teşekkülü bir rûh ve bir mîsâk–ı ictimâîye mütevakkıftır. Mîsâk–ı ictimâî ise henüz içinde bulunduğumuz akd u mukavele ile teşekkül edecektir. Cemâât–i İslâmiye’nin teşekkülü de Fâtiha’nın nüzûlünden sonradır. Binâenaleyh arada acîb bir devr şâibesi var zannedilir. Fakat hakikat öyle […]
Peygamberlik Üzerine Metafizik’ten Alıntılar
İnsanların en üstünü, nefsini bilfiil akıl olarak yetkinleştirmiş ve amelî erdemler olan ahlâkları elde etmiş kimsedir. Onların en üstünü ise peygamberlik mertebesine istidatlı kimsedir. Bu insan, nefsanî güçlerinde zikrettiğimiz üç özelliğin bulunduğu kimsedir: Bunlar, Tanrı’nın kelamını işitmesi ve meleklerini görmesidir. Bu durumda melekler onların görebileceği bir sûrete dönüşmüştür. Bunun nasıl olduğunu açıklamış ve onun vahyedilene, […]
Nebî’yi Görünür Kılmak: Temsîl ile Temessül Arasında Muhammediye
Bu topraklardaki geleneğin ve kültürel aktarımın en önemli unsurlarından biri olan köy odalarındaki okumalara yetişen kuşaktan sayılırım. Çocukluğumda hiç unutamadığım bu okumalar, rahmetli dedemin özellikle yatsı namazından sonra bize Hz. Ali cenkleri başta olmak üzere Mevlid, Battal Gazi Destanı, Pehlivan hikâyeleri, Bin Bir Gece Masalları, Leylâ ile Mecnun, Yusuf ile Züleyha, Kerem ile Aslı, Ferhat […]
“Bir Avuç Toprağa” Minnet Eylemek
XV. yüzyılın başlarında Bursa’da Süleyman Çelebi tarafından telif edilen Vesîletu’n–Necât (Mevlid); dinî, felsefî, kültürel ve antropolojik içerimleriyle keşfedilmeyi bekleyen eşsiz bir hazinedir. Klasik bilgi ve hikmet kaynaklarından süzülüp gelen Mevlid, Osmanlı Türkleri’nin Anadolu’ya yerleşme, akabinde Balkanlar’a ve Avrupa’ya doğru ilerleme sürecinde dâhil oldukları kimlik ve kültür savaşlarının referans metnidir. Farklı etno–sosyal bileşenleriyle kurucu bir özne olarak […]
İslam Dışı Dinlerde Nübüvvet
Nebe’ (Haber) ve nebve (yükseklik, yücelik) terimlerinden türetildiği düşünülen nübüvvet ve nebî kavramları için yaygın olarak Türkçede Farsça kökenli peygamberlik ve peygamber terimi kullanılır. Allah’tan vahiy yoluyla aldığı bilgileri tebliğ ve tebyin etmekle görevlendirilen elçiyi ifade etmek için Kur’ân–ı Kerîm’de nebî terimi yanında resûl (elçi) ve mürsel (gönderilen) terimleri de kullanılır. Bu terimlerin birbiriyle irtibatı […]
Din Felsefesinde Nübüvvetin Yeri
Din felsefesi, dinî inançların aklî olarak izah edilmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili felsefe disiplini olarak kabul edilir. Dinin nasıl bir şey olduğu, nasıl tanımlanacağı konusunda pek çok farklı görüş vardır. Ancak tartışma götürmeyecek bir husus şudur: Dinlerde yahut da dinî geleneklerde, insanın hayatını anlamlandırmasını ve davranışlarını yönlendirmesini sağlayan öğretiler mevcuttur. Bu öğretilerin insanın tabiî bilme […]
Hakikatin Gölgesindeki Ferahlık: Salât u Selâm
Nakş idüp tasvîr–i hüsnün hâne–i endîşede Neşr içün eltâfını ihsâna ettim ibtidâ Mâlik oldum mâye–i iksîrine ol cevherin Bezl için gevherlerin dükkâna ettim ibtidâ —Abdullah Ferdî Mevlânâ’nın şu beytini hatırlayarak söze başlayalım: Çûn peyamber ez birûn bângî zened Cân–ı ümmet der derûn secde koned “Peygamber dışarıdan seslendiği ve vahyi insanlara duyurduğu zaman, ümmetin ruhu […]