Azgınlık Düzeni Hangi Olasılığı Güçlendiriyor?

Ahmet Ayhan Çitil

Ahmet Ayhan Çitil



Düşünce tarihinde kötülük problemini ilk olarak Epiküros’un dile getirdiği, zaman içerisinde aynı problemin farklı düşünürlerce yeniden ifade edildiği ve pek çok tartışmaya yol açtığı bilinmektedir. Kısaca ifade etmek gerekirse kötülük problemi, mutlak iyi ve kudret sahibi olan Tanrı’nın nasıl olup da kötülüğe izin verdiğinin mâkûl bir açıklamasını vermekle ilgilidir. 

Amerikalı felsefeci William L. Rowe tartışmaya “anlamsız (veya amaçsız) kötülük kanıtlaması” olarak anılan akıl yürütmesi ile bir katkı sunmuştur. Rowe, dünyadaki bazı acıların ahlâkî açıdan meşrulaştırılamayacağını düşünür. Buradan hareketle — bir eserinde — Tanrı’nın var olma olasılığının son derece düşük olduğu sonucuna; karşılaştığı bazı eleştiriler sonrasında ise — olasılık kuramında ispatı verilmiş bulunan Bayes Teoremi’nden hareketle, bahsedilen tarzda kötülüklerin var olmasının Tanrı’nın var olma olasılığını düşürdüğü sonucuna ulaşır. 

İlk kanıtlama kısaca şöyle ifade edilebilir:

Birinci öncül: 

Dünyada, daha büyük bir iyilikle haklı çıkarılamayacak veya denk bir kötülüğü önlemek için lazım olmayan yoğun anlamsız kötülük örnekleri vardır.

İkinci öncül: 

Kâdir–i mutlak ve âlim–i mutlak ve iyi bir Tanrı var olsaydı önleyebileceği ama hiçbir amaç taşımayan bu tür acıları önlerdi.




Makalenin devamını okumak için Abone Olun





Yazar