Sorun Nedir? Teoman Duralı Bağlamında Bir Cevap Arayışı

Dursun Çiçek

Dursun Çiçek



Sorunu olanın sorusu vardır. Bir başka deyişle, sorularınız varsa sorunlarınız var demektir. Felsefî düşüncenin sağlam bir zemine sahip olup olmaması sorunun odak kılınıp kılınmaması ile doğru orantılıdır. Soru ile sorun arasındaki bağ, felsefe–bilim tarihinin doğru anlaşılması bakımından da önemlidir. Nitekim bu sağlanamazsa felsefe, bilim, sanat, hikmet birbirine karıştırıldığı gibi, felsefî düşünce de kendi sürecinde farklılıkları ile ayırt edilemez.

Teoman Duralı, Türk düşüncesinde bıraktığı iz ve etkinin ağırlığınca maalesef yeterince bilinmeyen bir düşünürdür. Ondan daha sıradan, şeması ve tarihsel zemini olmayan pek çok düşünür, çeviriler yoluyla düşünce dünyamızı bir türlü etkilerken Duralı’nın eserlerinin bir anlamda görmezden gelinmesi, anlaşılmaması ile ilgili bir durum değildir. Aksine şemasının orijinal oluşu, felsefeyi Grek’e veya Batı’ya; hikmeti Arap veya Fars’a; medeniyeti İngiliz veya Yahudi’ye indirgememesinin gerekçesidir. Bir başka deyişle, Teoman Duralı’nın düşünce ve felsefe tarihine bakışı, sorduğu soruların ve bunların uzantısı olan sorunların kendi tarihî gerçeklikleri içinde zemin bulması ve yorumlanması ile ilgilidir. Nitekim o, gerek Yunan merkezli felsefî düşüncenin ve gerekse Yeni Çağ’ın uzantısı olan felsefe–bilim telakkisinin hem sorularını ve sorunlarını hakkıyla ele almış hem de bunların bilhassa İslâm–Türk düşüncesi ile farklılıklarını ortaya koymuştur.




Makalenin devamını okumak için Abone Olun