Kötülük: Metafizik’ten

İbn Sînâ

İbn Sînâ



Her şeyde iyilik, bilfiil oluş ile beraberdir. Nerede bir kötülük var ise orada bir şekilde bir bilkuvvelik vardır. Çünkü bir şey “kötülük” olduğunda ya özü gereği ve her açıdan kötüdür ki böyle bir şey imkânsızdır. Çünkü o şey mevcut ise o şey mevcut olması bakımından kötü değildir. Onun kötü olmasının nedeni, kendisinde yetkinliğin bulunmayışıdır; buna örnek olarak cahil kimsede cehaletin bulunmasını verebiliriz. Veya başkasında kötülüğe yol açtığı için kötüdür; buna örnek olarak da zalimde zulmü verebiliriz. Zulüm, bulunduğu kimseden iyilik doğasını, zulme uğrayanda ise esenlik, zenginlik vb. eksilttiği için kötülüktür. Binaenaleyh o, kötülük olmaklığı itibarıyla, bir yoksunlukla ve bilkuvve bir şeyle karışıktır. Eğer onunla birlikte ve ondan bilkuvve bir şey olmasaydı, eşyaya ait yetkinlikler mevcut olur, hiçbir şekilde kötülük bulunmazdı.

Şu hâlde açıklığa kavuşmuştur ki: Bilfiil olan, bilfiil olması bakımından iyiliktir ve bilkuvve olan ise kötülüktür veya kötülük ondan kaynaklanır. Kötülüğe güç yetirmek bilfiil kötü olmaktan daha iyidir. Bilfiil iyi olmak ise iyiliğe güç yetirmekten (kuvvet) daha iyidir. Kötü, kötülük gücü nedeniyle kötü değildir; o, kötülük melekesiyle kötüdür. s.197




Makalenin devamını okumak için Abone Olun





Yazar